પ્રાચીન ગ્રીક અને હિન્દુ સંસ્કૃતિ એક જ દેવી દેવતા ને પૂજતી હતી?

આપણે પુસ્તકોના રૂપાંતરણવાળી ફિલ્મો જોવા માટે ટેવાયેલા છીએ, પણ ક્લેશ ઓફ ધ ટાઇટન્સ એક દુર્લભ અપવાદ છે. આ કિસ્સામાં, ફિલ્મ પહેલા આવી, અને પછી પુસ્તક આવ્યું.

જ્યારે મારો દીકરો પાંચમા ધોરણમાં હતો ત્યારે મને પહેલી વાર ક્લેશ ઓફ ધ ટાઇટન્સ કોમિક/ ક્લાસિક -શૈલી  તરીકે જોવા મળી. તેના કલેક્શનનો એક ભાગ હિસ્ટોરિકલ ક્લાસિકનો હતો, અને તે જ સમયે , મેં રામાયણને સચિત્ર ક્લાસિક ફોર્મેટમાં પણ વાંચ્યું. એ માટે school ને thank you કહેવું પડે કે vacation દરમિયાન બાળકોએ આ પુસ્તકો વાંચવાનો અનુરોધ કરતાં હતાં. ત્યાં સુધી ગ્રીક તો ઠીક રામાયણ આખું મેં પોતે વાંચ્યું નહોતું. દીકરા સાથે મેં પણ એપિક વાંચવાની શરૂઆત કરી. 

ક્લેશ ઓફ ધ ટાઇટન્સ ફિલ્મ 1980 ના દાયકામાં રિલીઝ થઈ હતી. મેં તે કોમિક વાંચ્યા પછી જ જોઈ હતી - પરંતુ હવે મને ફિલ્મનો બહુ ભાગ યાદ નથી. તેથી, જ્યારે અમારા કિતાબ કથા ગ્રુપે ગ્રીક સાહિત્યમાં ડૂબકી લગાવવાનું નક્કી કર્યું, ત્યારે મારા મગજમાં પહેલું શીર્ષક ક્લેશ ઓફ ધ ટાઇટન્સ ઝબકાર થયું. રસપ્રદ વાત એ છે કે, એલન ડીન ફોસ્ટરનું પુસ્તક ખરેખર ફિલ્મ પછી રિલીઝ થયું હતું, જે તેની પટકથા પર આધારિત હતું.

એલન ડીન ફોસ્ટર દ્વારા (૧૯૮૧ ની ફિલ્મ પટકથા પર આધારિત)

આ નવલકથા ગ્રીક પૌરાણિક કથાઓ અને કાલ્પનિકતાનું રોમાંચક મિશ્રણ છે, જે દેવતાઓ, ભાગ્ય અને ભયાનક જીવો દ્વારા સંચાલિત વિશ્વને જીવંત બનાવે છે. વાર્તા ઝિયસના નશ્વર પુત્ર પર્સિયસની છે, જે રાજકુમારી એન્ડ્રોમેડાને બચાવવા માટે જાનની બાજી લગાવી દે છે. રસ્તામાં,  - ક્રેકેન, મેડુસા, પેગાસસ - જ નો નહીં સ્વયં દેવતાઓની સામે જંગ લડવાની છે. 

ફોસ્ટરનું લેખન રોમાંચક ગતિના ચાહકો ને માટે સુલભ છે, જે તેને પૌરાણિક સાહસોના ચાહકો માટે એક શ્રેષ્ઠ પસંદગી બનાવે છે. જ્યારે પુસ્તક ફિલ્મની વાર્તાને નજીકથી અનુસરે છે, તે આંતરિક એકપાત્રી નાટકો અને પૃષ્ઠભૂમિ આંતરદૃષ્ટિ દ્વારા મૂલ્યવાન ઊંડાણ ઉમેરે છે, ખાસ કરીને પર્સિયસ અને દેવતાઓ વચ્ચેના દૈવી નાટકની આસપાસ ઘૂમે છે. 

તેમ છતાં, મને પાત્રોની સંખ્યા અને તેમની ગૂંથેલી વાર્તાઓ થોડી ભારે લાગી. ઘણાં બધા દેવતાઓ અને જટિલ સંબંધો - ટ્રેક રાખવા મુશ્કેલ હતું! પરંતુ એક વાત સ્પષ્ટ થઈ ગઈ: ઝિયસ તે બધાના કેન્દ્રમાં છે.  મોટાભાગની ગ્રીક કરૂણાંતિકાઓ તેના પ્રેમ સંબંધો અને હેરાના શાપમાંથી ઉદ્ભવેલી લાગે છે. તેના કારણે મેં આગળ "ધ લવર્સ ઓફ ઝિયસ" વાંચ્યું - જે એટલું જ રસપ્રદ અને વિચિત્ર છે. 
મને સૌથી વધુ હેરત કે પછી fascination એ વાતથી થયું કે ગ્રીક પૌરાણિક કથાઓ આપણી પોતાની પુરાણ કથાઓ સાથે કેટલી સમાન લાગે છે!! 

દેવતાઓના વ્યક્તિત્વ, તેમના મૂડ, તેમના તોફાન - આ બધું ખૂબ જ પરિચિત લાગ્યું. ગ્રીક પૌરાણિક કથાઓમાં પણ એક ત્રિમૂર્તિ છે, જેમ કે આપણા બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને મહેશ. એથેના મને દુર્ગાની યાદ અપાવે છે, એફ્રોડાઇટ રતિ અને ઝિયસ જેવી લાગે છે - સારું, તે ઇન્દ્રની જેમ ખૂબ જ જોવા મળે છે, ખાસ કરીને આપણા ગ્રંથોમાં અહિલ્યાની વાર્તાને ધ્યાનમાં લેતા સામ્યતા લાગે છે. 

આ પ્રાચીન વાર્તાઓમાં કંઈક એવું છે જે તમને જકડી રાખે છે. માનવ સ્વભાવ, સંસ્કૃતિ અને કાલાતીત  પ્રતિબિંબ પાડે છે.  આ સમાનતાઓ પર વધુ કેટલું લખી શકાય , પરંતુ સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો - ગ્રીક પૌરાણિક કથાઓ મનોરંજક છે,  પુખ્ત વયના લોકો માટે તે પરીકથા જેવું છે.. કલ્પનાશક્તિથી ભરપૂર, ભવ્યતાથી ભરપૂર, અને સંપૂર્ણપણે પૈસા વસૂલ - પુસ્તક માટે અને તેને વાંચવામાં વિતાવેલા સમય માટે બંને.

Comments

Popular posts from this blog

Tracing Myths & Mountains

Dzuleke: Into the Mist and Beyond

ચલ જહાં મન કરે....