PinkiDalalOnline

આધુનિક રંગભૂમિના ઇતિહાસમાં કેટલીક એવી કૃતિઓ આવે છે જે માત્ર નાટક રહી જતી નથી, પરંતુ એક સાંસ્કૃતિક અને ભાવનાત્મક અનુભવ બની જાય છે. સંગીત દેવબાભલી એવું જ એક અદભુત નાટક છે. ભક્તિ, સંગીત, સ્ત્રીવેદના, લોકપરંપરા અને માનવીય સંબંધોની ઊંડાણભરી સમજ સાથે આ નાટકે મરાઠી રંગભૂમિને નવી ઊંચાઈ આપી છે. પ્રાજક્ત દેશમુખ દ્વારા લખાયેલ અને દિગ્દર્શિત આ નાટકનું મૂળ સંત તુકારામના જીવનમાં છે, પરંતુ તેનું કેન્દ્ર તુકારામ નથી. એ છે  આવલી અને રુખમાઈ. એક સંતની પત્ની અને એક ભગવાનની પત્ની. સદીઓથી આપણે સંતોની મહિમા સાંભળતા આવ્યા છીએ. તુકારામની ભક્તિ, તેમની વૈરાગ્યવૃત્તિ અને વિઠ્ઠલ પ્રત્યેની અતૂટ શ્રદ્ધા મહારાષ્ટ્રની સંસ્કૃતિનો અગત્યનો ભાગ છે. પરંતુ દેવબાભળી એક એવો પ્રશ્ન પૂછે છે જેને ઇતિહાસે ક્યારેય ખાસ જગ્યા આપી નહોતી. સંત મહાન બને છે, પરંતુ તેમની પાછળ રહી ગયેલા લોકોનું શું? આ પ્રશ્નથી જ નાટકની શરૂઆત થાય છે. આવલી તુકારામની પત્ની છે. ગરીબી, ભૂખ, ઘરના ભાર અને એકલતામાં જીવન જીવતી સ્ત્રી છે. પતિ તો ભગવાનમાં એટલા લીન છે કે ઘર, પત્ની પ્રત્યેનું તેમનું ધ્યાન  ગાયબ થઈ ગયું છે. આવલીના જીવનમાં પ્રેમ કરતા...

Among the contemporary landmarks of Marathi theatre, few plays have created the emotional and cultural impact of Sangeet Devbabhali. More than just a stage production, the play has become a deeply spiritual and emotional experience for audiences across Maharashtra. Written and directed by Prajakt Deshmukh, the play brilliantly blends devotion, feminism, music, folklore, and raw human emotion into a hauntingly beautiful theatrical journey. At its heart, Devbabhali is not really about saints or gods alone. It is about two women Avali, the wife of Saint Tukaram, and Rakhumai, the consort of Lord Vitthal and the invisible pain carried by women standing behind “great men.” The play takes inspiration from the life of Sant Tukaram, one of Maharashtra’s most revered saints and a central figure in the Varkari tradition devoted to Vitthal. Tukaram is shown as completely immersed in divine devotion, detached from worldly responsibilities. While history and bhakti literature glorify hi...

અહો આશ્ચર્યમ .. સુરત શહેરની એક બળબળતી બપોર. સ્થળ નાગેશ્વર તીર્થ મગદલ્લા . ટેમ્પરેચર 45 ડિગ્રી અને ફીલ લાઈક 48 બતાવે. 16 ડિગ્રીની ઠંડકવાળા રૂમની બારીમાંથી દૂર એક દ્રશ્ય જોયું ,  થોડાં પંખીઓ મુકત મને ચણી રહ્યા છે. મોટું મરઘી કદનું પંખી. કદાચ ગીધ કે ગરુડથી થોડું નાનું. મને દૂરથી વિચિત્ર દ્રશ્ય લાગ્યું. આવું મોટું પંખી કબૂતર ચકલીની જેમ બેસીને ચણી રહ્યું હોય તેવું દૃશ્ય મેં જિંદગીમાં જોયું નહોતું. ફોનના લેન્સને ઝૂમ કરીને જોયું તો ખરેખર આશ્ચર્ય થયું. એ દેખાવે તો કબૂતર જેવું જ હતું.  ફોનમાં એ ક્ષણ મઢી તો લીધી , નવાઈ એ વાતની હતી કે આવું મોટું કબૂતર હોય શકે ? ગૂગલ લેન્સમાં જોયું તો એ હતું તો કબૂતર પણ સામાન્ય નહીં . ગૂગલ લેન્સ વિદિત કર્યું તે પ્રમાણે આ Rock Pigeon (Columba livia) છે, જેને સામાન્ય રીતે ફેરલ પિજન અથવા રોક ડવ તરીકે પણ ઓળખાય છે.  સામાન્ય રીતે વાદળી-ભૂખરા રંગનું માથું, હળવો ભૂખરો પીઠનો ભાગ, દરેક પાંખ પર બે ગાઢ પટ્ટા અને પૂંછડીના છેડે કાળો રંગ. ગરદન પાસેના પાંખોમાં જાંબલી અને લીલા રંગની ચમક જોવા મળે છે, જે સૂર્યપ્રકાશમાં ઝળહળે છે. એટલે કે સામાન્ય કબૂતર જેમ હો...

સોશિયલ મીડિયા પર જે ધમધમ ધૂરંધર માટે ચાલતી હતી ત્યારે ધૂરંધર જોઈ નહોતી એટલે ત્યારે  લખવું ઉચિત નહોતું લાગ્યું .જોયા પછી ખ્યાલ આવ્યો કે દર્શક શું જોઈને ટંકશાળ પાડે છે. જો કે એકતરફ ટંકશાળ અને બીજી તરફ માછલાં ધોનાર બંને પાર્ટીની ખોટ નથી. સોશિયલ મીડિયા અને કેટલાક વર્તુળોમાં ‘ધૂરંધર’ ફિલ્મને ‘પ્રોપેગેન્ડા’ કહેવામાં આવી તે સામે, રામગોપાલ વર્માએ કડક પ્રતિક્રિયા આપી. એક ઇન્ટરવ્યુમાં તેમણે કહ્યું કે ‘પ્રોપેગેન્ડા’ શબ્દનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે તે લોકો કરે છે, જેઓ કોઈ ખાસ દૃષ્ટિકોણને સ્વીકારી શકતા નથી. “જો કોઈને લાગે છે કે આ ફિલ્મ પ્રોપેગેન્ડા છે, તો તેમને શાંતિથી બેસવાના બદલે પોતાની ફિલ્મ બનાવીને તેનો જવાબ આપવો જોઈએ. સિનેમા પોતાનો મત વ્યક્ત કરવાનો એક માધ્યમ છે, અને દરેક નિર્દેશકને પોતાનું પક્ષ રજૂ કરવાનો સંપૂર્ણ હક છે.” રામ ગોપાલ વર્માએ એ પણ કહ્યું કે બોલીવૂડ માટે ‘હોરર’ એટલા માટે છે કે  આ ફિલ્મ તે મેકર્સ માટે ડરામણી છે, જેઓ માનતા હતા કે દર્શકો પોતાનું ‘દિમાગ ઘરે મૂકી’ ફિલ્મ જોવા આવે છે. ‘ધૂરંધર 2’ એ તે ‘ઉડતા હીરો’નો યુગ ખતમ કરી દીધો છે, જે હીરો ક્યારેય ઘાયલ થતા નહોતા. રણવીર સિ...

When the buzz around Dhurandhar was raging on social media, I hadn’t watched it, so it didn’t feel appropriate to write about it then. After watching it, I understood what exactly the audience is reacting to so strongly. That said, neither the ones praising it excessively nor those criticizing it harshly are entirely at fault. On social media and in certain circles, the film Dhurandhar was labeled as “propaganda,” to which Ram Gopal Varma gave a strong response. In an interview, he said that the term “propaganda” is usually used by people who are unable to accept a particular viewpoint. “If someone feels this film is propaganda, instead of sitting quietly, they should make their own film and respond. Cinema is a medium to express one’s opinion, and every director has the full right to present their perspective.” Ram Gopal Varma also said that this film is like “horror” for Bollywood because it scares those filmmakers who believed that audiences come to watch films after “le...

  અમારી સવારી ચાલી નીકળી શ્રી નગર માટે.  સામાન્યરીતે લોકો પહેલા શ્રી નગરમાં સ્ટે કરે ને પછી આગળ જાય. અમે વિપરીત આઇટેનરી ગોઠવી હતી. કારણ હતું શોપિંગ. એ વાત તો પછી  પણ પહેલા તો શ્રી નગરની વાત કરવી પડે.  મુગલ બાદશાહ જહાંગીરને કાશ્મીર એટલું તો પસંદ હતું કે એનો ઈરાદો તો કાશ્મીરમાં જ રહેવાનો હતો. આમ તો સમર કેપિટલ હતું જ.  જહાંગીર મોટેભાગે ત્યાં જ પડ્યો પાથર્યો રહેતો. માદક વાતાવરણ અને અફીણનો નશો , એમ કહેવાય છે કે જહાંગીરના પાછલા વર્ષો ઐયાશીમાં જ ગુજર્યા. તેસમયે ખરેખર તો નૂરજહાંનો સિક્કા  પડતાં. એ રાજ કરતી હતી. શ્રી નગરનું મૂળ નામ તો સૂર્યનગર, આ નામનો ઉલ્લેખ રાજતરંગિણી નામનો ગ્રંથ કરે છે. સંસ્કૃત લેખક કલ્હણે લખી છે. કારણ હતું હિન્દુ સામ્રાજ્ય. કસમીર એટલે કે શુદ્ધ પાણીનો પ્રદેશ.કાશ્મીરમાં મોટાભાગે નામ હિન્દૂ જોવા મળે. જે અપભ્રંશ થઈને આજે પણ ચાલે છે. એક બીજો ઉલ્લેખ મળે છે તે પ્રમાણે  બારામુલ્લા , મૂળ નામ વરાહ મૂળ એટલે કે વરાહના દાંત સાથે જોડાયેલી વાત . હવે બારામુલ્લા ચાલે છે. દલ લેકનું મૂળ નામ હતું મહાસરિત , જૂના સંસ્કૃત પુસ્તકોમાંથી આ ...